ÖĞRETMEN SEÇME SİSTEMİMİZ - KPSS

Her yıl yüzbinlerce genç işsiz, KPSS’ye (Kamu Personeli Seçme Sınavı) girerek iş umudu peşinde koşuyor. 2008 KPSS sınavına katılan öğretmen aday sayısı 237.000.
Devlet, ihtiyaç duyduğu branşlarda her yıl belli sayılarda öğretmen alıyor. Bu sayı yıldan yıla değişmekle birlikte ortalama yıllık 30.000 civarında. Yani her yıl sınava giren öğretmen adayların yaklaşık % 13’ü mutlu sona ulaşabiliyor.
Bu sayıların her biri üzerinde ayrı ayrı tartışılacağı muhakkak. Ancak ortada başka bir sorun var ki, en çok göz ardı edilen de bu;

NE KADAR GEÇERLİ BİR SINAV.
Ölçme-Değerlendirme disiplini alanında ele alındığında GEÇERLİK; ölçme aracının, ölçmek istediği özellikleri ne oranda ölçtüğünü ifade eder. Bir başka deyişle, ölçme işleminde kullanılan ölçeğin (testin) ölçülmek istenen özellikleri kapsayıp kapsamadığını veya bu özelliklere başka değişkenlerin karışıp karışmamasını ifade eder.
Bu noktadan hareket edildiğinde, Milli Eğitim Bakanlığı yani devlet, öğretmenlik yeterlik alanlarını 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununda açıklamıştır. Bu yeterlik alanları; Mesleki Yeterlik (Öğretmenlik Meslek Bilgisi), Alan Bilgisi (Branş, uzmanlık, disiplin alanı) ve Genel Kültür olmak üzere üç başlık altında gruplanmıştır. Yani iyi bir öğretmende, bu üç yeterlik alanının istenilen düzeyde olması gerekir.
Her yıl ÖSYM tarafından gerçekleştirilen KPSS’de öğretmen adaylar, iki oturum halinde sınava katılmaktadır. Birinci oturumda Genel Yetenek (Türkçe-Matematik) ve Genel Kültür (Tarih-Coğrafya-Yurttaşlık Bilgisi) derslerine ait 120 soru, ikinci oturumda ise Eğitim Bilimleri Alanında (Gelişim Psikolojisi, Öğrenme Psikolojisi, Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Program Geliştirme, Ölçme Değerlendirme ve Öğretim Yöntem ve Teknikleri) sınava tabi tutulmaktadırlar.
KPSS testlerinin kapsamında yer alan Genel Yetenek alanı, Milli Eğitim Temel Kanununda öğretmenlik yeterlik alanlarında yer alan bir durum olmamakla birlikte, bu kanun kapsamında öğretmenlerde bulunması gereken Alan Bilgisi yeterliği ise ölçülmemektedir. Bir başka deyişle, Milli Eğitim Temel Kanununda tanımlanmış olan öğretmen yeterlikleriyle, devletin öğretmen seçiminde aradığı özellikler birbiriyle örtüşmemektedir. Bu durum, KPSS sınavının geçerliğinin sorgulanmasını gerektiren bir durumdur.
Basit bir örnekle; Milli Eğitim Bakanlığı İngilizce öğretmeni seçiminde öğretmenin İngilizce bilgisini hiçbir şekilde dikkate almazken, Türkçe ve Matematik yeterliklerini dikkate almaktadır. Tarih, Coğrafya, Yurttaşlık Bilgisi ve özellikle Matematik bilgisi iyi olan bir İngilizce öğretmeni KPSS sonucuna göre “İyi İngilizce Öğretmen” olarak tanımlanmaktadır.
Özellikle Matematik ve Tarih testi, öğretmen seçiminde en önemli belirleyici faktör olmaktadır. Beden Eğitimi, Resim, Müzik gibi diğer alanlar için de aynı durum geçerlidir. Matematik, Tarih, Coğrafya, Yurttaşlık Bilgisi, Türkçe ve Eğitim Bilimleri alanınız iyi ise, siz iyi bir Müzik öğretmeni, iyi bir Beden Eğitimi Öğretmeni, iyi bir Resim öğretmeni, iyi bir Felsefe öğretmeni olabilirsiniz.

Ahmet Nafiz Demir
Eğitim Bilimleri Bölüm Başkanı